Nieuws uit Castricum: dit wil je weten over het coalitieakkoord

Hallo en welkom bij editie 287 van de Nieuws uit Castricum-nieuwsbrief. Van harte welkom ook drie nieuwe abonnees. Speciale dank aan de lezers die vorige week donateur zijn geworden. Als lokaal journalist was dit een hele boeiende week. Maandag kreeg ik onder embargo het coalitieakkoord en dook ik in de 56 pagina's met plannen van Lokaal Vitaal, VVD en D66. Dinsdag kon ik de fractievoorzitters en beoogd wethouders al mijn vragen stellen. Donderdagavond zat ik tot middernacht op het gemeentehuis om te volgen hoe de vijf oppositiepartijen reageerden op het coalitieakkoord. Tot ieders verbazing stemden bij het benoemen van de vier wethouders twee raadsleden voor Rens Blom als wethouder - een ludieke vorm van protesteren tegen een voorgedragen wethouder. Vrijdag en zaterdag heb ik gewerkt aan het afronden van deze e-mail, waarin ik je vertel welke invloeden van de drie partijen ik terugzie in het coalitieakkoord en wat er niét in het akkoord staat. Veel leesplezier gewenst!

In deze nieuwsbrief lees je:

• wat mij opvalt aan het coalitieakkoord;
• over de vier nieuwe wethouders en wie waar verantwoordelijk voor is;
• kort nieuws over onder meer de Cunera, woningbouw in Akersloot en dat de gratis kustbus weer rijdt.

Wil je mijn nieuwsbrief op vaste basis steunen? Word donateur vanaf 2,50 euro per maand en laat het bedrag automatisch maandelijks afschrijven. Opzeggen kan op ieder moment. Bedankt voor je overweging. Hartelijke groeten Rens Blom

Word vaste donateur

Coalitieakkoord focust op veiligheid, betere huisvesting statushouders, Schiphol-lobby en kleinere woningen voor Castricummers

Lokaal Vitaal, VVD en D66 zijn vrijdag begonnen aan hun coalitieperiode. De drie partijen zijn blij dat het gelukt is om gezamenlijk tot een coalitieakkoord van maar liefst 56 pagina's te komen. In een perspresentatie dinsdag vertelden betrokkenen, waaronder fractievoorzitters en wethouders van de partijen, dat het coalitieakkoord aandacht schenkt aan alle kernen van Castricum en veel plannen kent. Door deze plannen stijgen de uitgaven van de gemeente met ongeveer 500 tot 600 duizend euro per jaar, zegt de coalitie zelf.

Donderdagavond bleek dat de vijf andere partijen in de gemeenteraad, die de oppositie vormen, minder enthousiast zijn over het coalitieakkoord. De gemene deler: alle oppositiepartijen vinden dat de coalitie té veel belooft en onvoldoende duidelijk maakt hoe de plannen betaald moeten worden. Ze missen realiteitszin, financiële onderbouwingen en spreken van wensenlijstjes voor Sinterklaas of Kerst. Op het einde van de avond stemde de hele oppositie tegen het coalitieakkoord. Dat is vooral een signaal, want Lokaal Vitaal, VVD en D66 hebben samen een meerderheid van 14 van de 25 zetels en hebben het coalitieakkoord daarom eigenhandig aangenomen. De oppositiepartijen zeggen elk voorstel van de coalitie de komende vier jaar op inhoud te behandelen en bepalen daarna of ze voor of tegen stemmen.

Kritiek op het coalitieakkoord hoort er in elke gemeente bij en zolang de coalitie een meerderheid houdt, kan zij aan de slag met ambities. En dat zijn er nogal wat. Ik heb het coalitieakkoord eerst gelezen en daarna geanalyseerd met Google NotebookLM, een AI-tool die het coalitieakkoord vergelijkt met de verkiezingsprogramma's van Lokaal Vitaal, VVD en D66. Met hulp van AI, voorkennis en bijeenkomsten op dinsdag en donderdag kom ik zo tot een lijstje van opvallende punten.

Lokaal Vitaal: zwembad en sport

Als grootste partij (7 zetels in een coalitie van 14 zetels) heeft Lokaal Vitaal grote invloed op het coalitieakkoord. Het vorige collegeplan om nu alleen een nieuw zwembad te bouwen en er later sporthallen aan toe te voegen, is van tafel. Dat nieuws las je hier twee weken geleden al. VVD en D66 scharen zich in het coalitieakkoord achter het plan van Lokaal Vitaal om in één keer een multifunctionele accommodatie te bouwen op Noord-End.

Lokaal Vitaal beloofde bij de verkiezingen ook een bezuiniging van 70 duizend euro op jeugdsportsubsidie terug te draaien, en in het coalitieakkoord staat duidelijk dat dit bedrag opnieuw beschikbaar komt. Lokaal Vitaal noemt zichzelf sowieso de sportiefste politieke partij, dus is het niet gek dat het woord 'sport' ongeveer honderd keer terugkomt in het coalitieakkoord.

De partij eiste ook voorrang voor eigen inwoners bij nieuwe koopwoningen en wilde inzetten op starterswoningen tussen de 190 en 305 duizend euro. Het coalitieakkoord belooft voorrang op de woningmarkt voor mensen met een lokale binding en stelt de grens voor starterswoningen dit jaar vast op 312 duizend euro.

VVD: veiligheid en auto

VVD (4 van de 14 coalitiezetels) besteedde tijdens de gemeenteraadsverkiezingen veel aandacht aan de veiligheid en bereikbaarheid van de dorpen, en daar lees je veel van terug in het coalitieakkoord. Het akkoord begint zelfs met het hoofdstuk veiligheid, maar daar hebben de partijen geen invloed op gehad. Beleidsregels van de gemeente schrijven de volgorde van hoofdstukken voor, vertellen betrokkenen.

VVD is blij met de belofte dat BOA's meer zichtbaar worden, (vrouw)veiligheid een belangrijk thema blijft voor de gemeente, parkeren gratis blijft en de coalitie 'kritisch is op verkeersremmende maatregelen'. VVD is ook tevreden dat de coalitie zich blijft inspannen voor een aansluiting van Heiloo op de A9 en het aansluiten van de Zeeweg op de Uitgeesterweg. Er komt ook een onderzoek naar 'leefbaarheidsfonds', met het idee om een deel van het geld van de gemeentelijke spaarrekening uit te geven aan inwonersinitiatieven in de kernen. Met name VVD-fractievoorzitter Rob Dekker benadrukt hoe belangrijk het is om 'inwoners meer in hun kracht te zetten.'

D66: statushouders en Schiphol

D66 is met 3 van de 14 coalitiezetels de kleinste partij, maar ook heel blij met het coalitieakkoord. Dat was een aantal weken terug wel anders, toen D66-kandidaatwethouder Erik Hordijk opstapte omdat Lokaal Vitaal en VVD hem niet steunden. Hordijk hielp eerder namelijk statushouders met hun juridische procedures tegen de gemeente, omdat hun tijdelijke woonruimtes niet aan wettelijke eisen voldoen. Met een andere wethouder doet D66 toch mee aan de coalitie. 'We zijn na kritisch nadenken tot de conclusie gekomen dat we beter mee kunnen doen aan het college, omdat we dan aan knoppen kunnen draaien om zaken te veranderen', vertelt fractievoorzitter Harold Ebels.

Op papier klopt dat. Het D66-standpunt dat de showroom in Bakkum en andere tussenlocaties voor statushouders zo snel mogelijk moeten sluiten, is terug te lezen in het coalitieakkoord. De gemeente wil binnen een jaar andere woonruimte voor ze regelen - waar en hoe is nog onduidelijk.

Een andere overwinning voor D66: in het coalitieakkoord staat dat Castricum zich wil houden aan de Spreidingswet, die stelt dat elke gemeente een asielzoekerscentrum moet huisvesten. D66 juicht de Spreidingswet van harte toe, waar Lokaal Vitaal en VVD geen ruimte zagen voor een asielzoekerscentrum. In het coalitieakkoord staat nu onder meer: 'De coalitie wil dat het college voortvarend aan de slag gaat om de mogelijkheden tot uitvoering van de Spreidingswet te verkennen en hiervan verslag te doen aan de gemeenteraad in het vierde kwartaal 2026.' Er zit wel een handrem van Lokaal Vitaal en VVD op de belofte. In het akkoord staat namelijk nadrukkelijk dat 'ruimtelijke beperkingen' (zoals Natura 2000, stikstof en netcongestie) de realisatie van een AZC 'uitermate moeilijk' maken en dat men maatwerk wil.

D66 kan ook pronken met zijn verkiezingsbelofte om zich via lobbywerk in te zetten voor een nachtsluiting van de Polderbaan op Schiphol en verdere (nachtelijke) inkrimping van de luchthaven. Deze zaken zijn namelijk in het coalitieakkoord beland.

Chemie, maar niet over de OZB

In het coalitieakkoord staan ook speerpunten waar alle drie de partijen begin dit jaar campagne mee voerden. Strijden tegen betaald parkeren in de dorpen, meer fietsende handhavers op straat en meer gemeentelijke actie tegen (vrouw)veiligheid zijn enkele voorbeelden.

De partijen zijn het niet altijd met elkaar eens. Allemaal hebben ze concessies gedaan. Lokaal Vitaal beloofde de Kustbus gratis te houden, maar VVD vond het raar dat de gemeente betaalt voor een strandbus en wil dat passagiers vanaf 2027 (mee)betalen. In het coalitieakkoord lees je: 'we onderzoeken of het mogelijk is dat gebruikers bijdragen in de kosten.' D66 op zijn beurt was tegen een aparte supermarkt in Bakkum, maar in het coalitieakkoord staat dat de gemeente onderzoek gaat doen naar het toestaan van een supermarkt in Bakkum. VVD wilde meer bezuinigen op (culturele) subsidies dan de twee andere partijen.

Over een eventuele fusie van Castricum met buurgemeenten doet de coalitie geen uitspraken. De BUCH doet onderzoek naar een mogelijke fusie. D66 is voor, VVD is gematigd positief en Lokaal Vitaal is best kritisch. Om niemand tegen het hoofd te stoten, staat er in het coalitieakkoord: 'De coalitie kan nog geen standpunt innemen over de beste toekomst voor de gemeente zolang dit proces niet is afgerond.'

Een onderwerp vermijden omdat je het niet met elkaar eens bent, kan natuurlijk ook. Zo komt de onroerende zaakbelasting (OZB) die woningeigenaren betalen precies nul keer voor in het coalitieakkoord. In de verkiezingsprogramma's was dat wel anders. D66 wilde de OZB geleidelijk verhogen om de inkomsten van de gemeente te vergroten, waar Lokaal Vitaal de OZB-stijging wilde beperken tot een jaarlijkse indexatie en VVD nog kritischer was over mogelijk hogere belastingen. Door niets over de OZB in het coalitieakkoord te schrijven, weten kiezers van de drie partijen niet of hun partij écht gevochten heeft voor dit standpunt. Woningeigenaren kunnen bovendien nog geen rekening houden met een eventuele stijging van de OZB. Ik vroeg de politieke hoofdrolspelers dinsdag en donderdag om meer informatie, maar kreeg alleen nietszeggende antwoorden en ongemakkelijke houdingen.

Benieuwd naar het hele coalitieakkoord? Je kunt het document van 56 pagina's hier lezen als pdf. Ik heb de coalitiepartijen op de perspresentatie gevraagd of zij ook een samenvatting willen uitbrengen die meer mensen kan aanspreken. 'Dat doe jij toch met je nieuwsbrief?', reageerde Harold Ebels van D66 gevat. Hopelijk geeft mijn kritische samenvatting je een goed beeld van hoe deze coalitie begint.

4 'nieuwe' wethouders: wie beheert welke onderwerpen?

Castricum heeft niet alleen een nieuwe coalitie, maar ook weer een compleet college. Burgemeester Ben Tap werkt sinds vrijdag samen met vier nieuwe wethouders. Of nou ja, nieuw? Twee van de vier kent hij al. Roel Beems was de afgelopen vier jaar wethouder namens Lokaal Vitaal en start nu een tweede termijn. Judith Schram startte begin vorig vorig jaar als onafhankelijk wethouder om twee opgestapte wethouders te vervangen, en sloot zich vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen aan bij Lokaal Vitaal. Met bijna anderhalf jaar ervaring op zak begint nu haar eerste volledige termijn als wethouder.

Beems en Schram vormden sinds de gemeenteraadsverkiezingen het college met Tap, want VVD-wethouder Paul Slettenhaar verruilde Castricum voor Amstelveen. Het duo blijft dus samenwerken en krijgt versterking van VVD'er Andries de Rooij en D66'er Ivor Balke. Zij hebben allebei geen wethouderervaring, wel lokale politieke ervaring.

De vier nieuwe wethouders zijn donderdagavond benoemd nadat ze allen genoeg stemmen kregen van de gemeenteraad. Met nadruk op genoeg, want geen enkele wethouder is unaniem gekozen. Na de geheime, individuele stemrondes gecontroleerd door de griffie van de gemeente, is dit de uitslag (pdf):

• 19 van de 25 raadsleden steunen Ivor Balke als wethouder;
• 14 van de 25 raadsleden steunen Roel Beems als wethouder;
• 22 van de 25 raadsleden steunen Andries de Rooij als wethouder;
• 22 van de 25 raadsleden steunen Judith Schram als wethouder.

Raadsleden die de kandidaat niet steunden, hebben een andere naam op hun briefje geschreven. Dat mag, als signaal wie je liever als wethouder had gezien. Zo kreeg Erik Hordijk, opgestapt als D66-wethouderskandidaat omdat hij geen steun kreeg van Lokaal Vitaal en VVD, 3 stemmen. De keuzes van raadsleden zijn anoniem, maar bij Roel Beems valt op dat hij precies evenveel stemmen gekregen heeft als de coalitie zetels heeft (14). Dat zou kunnen betekenen - met nadruk op zou - dat de volledige oppositie tegen zijn benoeming gestemd heeft.

Raadsleden kunnen ook een proteststem uitbrengen, op iemand die helemaal niet politiek actief is. Zo kreeg Hein Poel - de gewaardeerde dorpsclown op onder meer zomermarkten - één stem in de ronde over Ivor Balke. Dit leidde tot gelach onder raadsleden. Nog harder lachte de zaal toen bleek dat twee raadsleden niet op Andries de Rooij wilden stemmen en in plaats daarvan mijn naam hadden ingevuld. Ik ben vereerd, denk ik, en feliciteer De Rooij met een belangrijke baan die niets voor mij is. Laat mij de lokale politiek maar kritisch volgen.

Never a dull moment in de Castricumse politiek, nietwaar? Helemaal grappig is dat Mariska Tauber (Lokaal Vitaal) een tegeltje met deze uitspraak bij zich had. Dit tegeltje heeft ze eerder van iemand gekregen en zou naar mijn mening niet misstaan in de raadszaal.

De vier wethouders hadden vrijdag direct een heidag in Limmen om te spreken over de portefeuilleverdeling. Dinsdag op de persconferentie werd die verdeling al grotendeels verteld en donderdag werd het document ook online gezet, maar dat bleek een concept te zijn. Op de heidag heeft men zich er nog een keer over gebogen. De definitieve portefeuilleverdeling deelt het college maandag, voor veel nieuwsbrieflezers morgen dus. Grote verschuivingen hoeven we volgens betrokkenen niet te verwachten en in hoofdlijnen is de verdeling als volgt:

• Wethouder Beems: Financiën, Sport, Recreatie & Toerisme
• Wethouder Schram: Ruimtelijk domein (Ruimtelijke Ordening, Bouwen & Wonen, Verkeer, Handhaving)
• Wethouder De Rooij: Sociaal domein (WMO, Jeugd, Participatiewet)
• Wethouder Balke: Maatschappelijk domein (Klimaat, Milieu, Afvalzaken, Strand, Schiphol)

Wat valt mij als journalist op aan deze verdeling? Dat Lokaal Vitaal als grootste partij met twee wethouders invloedrijke onderwerpen beheert, waaronder financiën, bouwen en wonen, verkeer en veiligheid. Wonen viel de afgelopen acht jaar onder VVD-wethouder Paul Slettenhaar, en VVD staat de portefeuille dus af. Best opmerkelijk, want lijsttrekker Andries de Rooij vertelde in mijn podcastinterview rondom de gemeenteraadsverkiezingen wel interesse te hebben in de functie van wethouder wonen. Dat is dus het sociaal domein geworden, voorheen de portefeuille van Schram. De Rooij zegt blij te zijn met zijn portefeuille, die goed aansluit bij zijn vorige baan in het onderwijs. 'Ik was bovendien de afgelopen acht jaar als raadslid en later commissielid de VVD-woordvoerder voor het sociaal domein.'

Roel Beems houdt bijna dezelfde portefeuille als de afgelopen vier jaar en Schram gaat na een lange carrière in het sociaal domein nu dus aan de slag met onderwerpen als wonen, handhaving en verkeer. Heel iets anders, waar ze veel zin in zegt te hebben.

Ook Ivor Balke is blij met zijn maatschappelijke portefeuille. Klimaat, het milieu en Schiphol zijn enkele dossiers die D66 goed passen, vindt hij. De partij besteedde in zijn verkiezingsprogramma inderdaad veel aandacht aan deze onderwerpen, dus is een D66-wethouder op deze portefeuille geen gekke keuze. Balke is al langer bij de lokale D66-fractie betrokken, onder meer op de portefeuilles Schiphol en duurzaamheid. D66 krijgt ook het strand onder zijn beheer, een onderwerp dat voorheen bij Beems lag.

De coalitiepartijen zijn blij met de verdeling van de portefeuilles. Bij oppositiepartijen hoor ik vooral het geluid dat Lokaal Vitaal goed onderhandeld heeft om de meest invloedrijke dossiers te bemachtigen. Ik ben benieuwd hoe jij hierover denkt.

Kort nieuws:

• De gemeenteraad heeft ingestemd met het aanpassen van het ruimtelijk kader van het nieuw te bouwen kindcentrum (IKC) Cunera in Bakkum. Dat klinkt saai, maar een deel van de buurtbewoners van de Cunera heeft veel moeite gedaan om de wijziging tegen te houden. Tevergeefs dus, want een meerderheid van de gemeenteraad stemde in. De maximale bouwhoogte van het nieuwe gebouw gaat naar 11,5 meter, volgens het college omdat het gebouw anders niet logisch past. Door de goedkeuring van de gemeenteraad kan de architect door met het ontwerp. Hieronder een impressie (via deze pdf) van het beoogde eindresultaat, inclusief een half verdiepte gymzaal. In het pand komen ook een kinderopvang en basisschool. Het IKC verschijnt op de plek waar nu de verouderde Cunera-basisschool staat.

• Ook nieuws over Akersloot, want de gemeenteraad heeft ingestemd met het omgevingsplan project Jachthaven Verduin. De bestaande jachthaven verandert in een kleine woonwijk met onder meer woonarken, appartementen en huizen. De brandweerboot houdt zijn ligplaats. Dit plan is zeker niet nieuw en eerder al behandeld door de gemeenteraad. De ontwikkelaar heeft het plan echter aangepast qua aantallen en typen woningen, waardoor de gemeenteraad zich er opnieuw over moest buigen. Nog steeds is minimaal 30 procent van de nieuwbouw in de categorie sociale koop - een eis van de gemeente.
• Een inwoner van Castricum gooide vorig jaar gemiddeld minder dan 100 kilo restafval weg. Voor Bergen, Uitgeest en Heiloo geldt hetzelfde, blijkt uit een rapport van de BUCH. De gemeente is er blij mee, want die 100 kilo is minder dan de helft ten opzichte van vijf jaar geleden én lager dan het landelijk gemiddelde. Nu verschuift de focus van de gemeente naar 'schoner' PMD inzamelen (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons). Hoe beter de PMD-kwaliteit, hoe meer geld de gemeente krijgt. De oproep van de gemeente is daarom als volgt: gooi geen restafval en gft in je PMD-bak en maak je PMD-verpakkingen leeg voordat je ze in de PMD-bak gooit.
• Vorige week schreef ik in mijn nieuwsbrief dat Pro, CDA en De VrijeLijst veel en kritische vragen aan het college gesteld hebben over het plan om tóch een zwembad met sporthallen te bouwen op Noord-End. De nieuwe coalitie gaat dit plan weer in stemming brengen en kan op een meerderheid rekenen. De drie oppositiepartijen hebben vragen over de financiën en andere onderwerpen, en hebben deze week al antwoord gekregen op die vragen. Een meevaller, want ik schreef ook dat het college eigenlijk tot 18 augustus geen vragen hoeft te beantwoorden vanwege het zomerreces. Uit de beantwoording blijkt onder meer dat de gemeenteraad in september een inhoudelijke update over de zwembadplannen krijgt en er pas in het voorjaar van 2027 een raadsvoorstel komt voor het complete zwembadplan. Het vorige college had de opdracht gekregen om een zwembad te bouwen met modulaire ruimte om jaren later twee sporthallen toe te voegen. Het nieuwe college is ervan overtuigd dat de sporthallen direct toevoegen onder de streep goedkoper is, en haalt dit plan daarom weer uit de ijskast.
• Laatst schreef ik, net als andere lokale media, dat de organisatie van de Avondvierdaagse hard op zoek is naar nieuwe vrijwilligers. Zonder nieuwe aanwas kan er volgend jaar geen Avondvierdaagse plaatsvinden. Deze week mooi nieuws: door de media-uitingen hebben zich veel nieuwe vrijwilligers aangemeld en kan het wandelevenement voor kinderen volgend jaar 'gewoon' doorgaan.
• Horecazaak Miss Central wil dit najaar openen op het Bakkerspleintje, berichtte ik een paar weken geleden. Daarna bleef het stil vanuit de onderneming, maar deze week maakte een video duidelijk dat het complete interieur van de vorige zaken (Tasca en Adam's) eruit gaat. Miss Central gaat flink verbouwen.
• De gratis bus tussen het treinstation en strandopgang rijdt sinds gisteren (zaterdag) weer. Elk half uur vertrekt er een bus, die onderweg stopt bij de Santmark en Camping Bakkum. De zogeheten kustbus rijdt tot en met 30 augustus. Bekijk de dienstregeling op de website van de gemeente.

Tot volgende week

Dank weer voor je aandacht, hopelijk ben je weer helemaal op de hoogte van het échte lokale nieuws. Ik maak deze nieuwsbrieven al 287 weken helemaal gratis, met als doel zoveel mogelijk Castricummers en andere geïnteresseerden geheel onafhankelijk te informeren. Als je vindt dat ik belangrijk werk doe, kun je mij steunen door een donatie via Tikkie over te maken of door om mijn bankrekeningnummer te vragen. Je helpt mij uiteraard ook door deze nieuwsbrief door te sturen naar bekenden die er wellicht interesse in hebben. Heb je vragen, dan kun je simpelweg even antwoorden op deze e-mail.

Ik wens je een mooie week,
groeten Rens